WĘGLOWODANY

Węglowodany są dla organizmu głównym źródłem energii pochodzącym z pożywienia. Są one niezbędne do prawidłowego przebiegu przemian biochemicznych w ustroju, m.in. przemiany kwasów tłuszczowych i aminokwasów.

W przypadku niedostatecznej ilości węglowodanów w pożywieniu dochodzi do nieprawidłowego spalania kwasów tłuszczowych i powstania ciał ketonowych zakwaszających ustrój. Niedobory węglowodanów powodują wykorzystanie białek oraz częściowo tłuszczów do syntezy glukozy. Dostarczanie do organizmu odpowiedniej ilości węglowodanów oraz tłuszczów chroni białka przed spalaniem ich na potrzeby energetyczne.

W żywieniu zdrowych ludzi węglowodany powinny pokrywać zapotrzebowanie energetyczne w 50-65%. Zawartość węglowodanów w podstawowych produktach żywnościowych jest bardzo zróżnicowana. Największe ilości węglowodanów złożonych zawierają zboża, nasiona roślin strączkowych oraz warzywa korzeniowe i bulwiaste. Głównym składnikiem wymienionych produktów jest skrobia. Ze spożyciem węglowodanów ściśle łączy się spożycie włókna pokarmowego - błonnika. Włókna pokarmowe nie ulegają w przewodzie pokarmowym człowieka trawieniu i wchłanianiu. Błonnik wywiera jednak istotny wpływ na pracę przewodu pokarmowego, a pośrednio na procesy przemiany materii całego organizmu.

Błonnik pobudza funkcje żucia i wydzielania śliny, buforuje i wiąże nadmiar kwasu solnego w żołądku, zwiększa wypełnienie jelit, pobudza ich ukrwienie i aktywność motoryczną, tworzy też korzystne podłoże dla rozwoju pożądanej flory bakteryjnej jelit. W świetle jelita włókno pokarmowe może również wiązać cholesterol, kwasy żółciowe i przyspieszać wydalanie tych związków z ustroju. Niedobór włókna pokarmowego w pożywieniu prowadzi do zaparć, otyłości, miażdżycy, chorób jelita grubego.

Zalecane spożycie błonnika dla jednej osoby wynosi 20-40 g na dobę.