---
title: "Piramida Zdrowego Żywienia – dlaczego zastąpił ją Talerz i jakie są najnowsze zalecenia żywieniowe dla dzieci i nastolatków?"
canonical: "https://www.naturell.pl/porady/piramida-i-talerz-zdrowego-zywienia-dla-dzieci-i-mlodziezy/"
type: "singular"
modified: "2025-03-25T11:25:34+00:00"
---

# Piramida Zdrowego Żywienia – dlaczego zastąpił ją Talerz i jakie są najnowsze zalecenia żywieniowe dla dzieci i nastolatków?

Piramida Zdrowego Żywienia to pomocna wskazówka, która ułatwia przygotowywanie zdrowych i odpowiednio zbilansowanych posiłków dla dzieci i młodzieży w wieku od 4 do 18 lat. Dowiedz się, jakie są jej najważniejsze zalecenia.

## Taxonomies

## Porady category

[Dziecko](https://www.naturell.pl/porady/kategoria/dziecko/)

## Additional content

## Default author

Yes

## Sidebar posts

news

## Title lead

### Title

Piramida Zdrowego Żywienia – dlaczego zastąpił ją Talerz i jakie są najnowsze zalecenia żywieniowe dla dzieci i nastolatków?

### Lead

Polska Piramida Zdrowego Żywienia została opracowana na bazie amerykańskich wytycznych przez Instytut Żywności i Żywienia w 1995 roku. Od tamtego czasu była poddawana różnym modyfikacjom. Aktualnie zmieniła się jej forma graficzna – zalecenia żywieniowe przedstawiane są w postaci Talerza Zdrowego Żywienia (MyPlate), by lepiej zobrazować dzienne zapotrzebowanie na różne składniki w diecie oraz ich proporcje. Dowiedz się, jak powinna wyglądać zbilansowana dieta Twojego dziecka.

## Content post

## Największe wyzwania dotyczące żywienia dzieci i nastolatków

Wartościowa i odpowiednio zbilansowana dieta jest niezwykle ważna w rozwoju dzieci i młodzieży1. To nie tylko fundament dla wzrostu młodego organizmu, ale też kluczowy element [odporności dzieci i nastolatków](https://www.naturell.pl/porady/jakie-skladniki-odzywcze-wspieraja-odpornosc-u-dzieci/).

Szacuje się, że co roku będzie przybywać 400 tys. **dzieci zmagających się z nadmierną masą ciała** w Polsce2. [Kształtowanie zdrowych nawyków żywieniowych](https://www.naturell.pl/porady/dobre-nawyki-zywieniowe-u-dzieci-jak-je-ksztaltowac/) nie jest łatwe, szczególnie w dobie internetu, gdzie na każdym kroku czyhają reklamy napojów gazowanych, słodyczy czy fast foodów3.

Wśród najczęstszych wyzwań żywieniowych dzieci i młodzieży znajdują się3:

- nieregularne spożywanie posiłków,

- nadmierne spożycie przetworzonego jedzenia,

- zbyt duże zainteresowanie słodzonymi napojami,

- niedostateczna ilość warzyw, owoców, ryb, mleka i pełnoziarnistych produktów zbożowych w diecie.

## Jakie zalecenia wynikają z Piramidy Zdrowego Żywienia dla dzieci i młodzieży?

Niestety, świadomość społeczna dotycząca prawidłowego żywienia dzieci i młodzieży wciąż jest niewystarczająca. Aby zmienić tę tendencję stworzono Piramidę Zdrowego Żywienia i Stylu Życia, która w łatwy i jasny sposób przedstawia najważniejsze zalecenia dietetyczne3. Jej zalecenia skierowano do **dzieci i młodzieży w wieku 4–18 lat**3.

1. Podstawą piramidy jest **aktywność fizyczna**, która powinna być nieodłącznym elementem codziennego życia dzieci. To nie tylko zajęcia wychowania fizycznego, ale przede wszystkim gry i zabawy (sprawdź: [jak zachęcić dziecko do aktywności fizycznej](https://www.naturell.pl/porady/jak-zachecic-dziecko-do-aktywnosci-fizycznej/)).

1. Pierwsze piętro piramidy, związane z żywieniem, zajmują **warzywa i owoce**, które powinny stanowić podstawę każdego posiłku (sprawdź: [jak zachęcić dziecko do jedzenia warzyw](https://www.naturell.pl/porady/jak-zachecic-dziecko-do-jedzenia-warzyw/)).

1. Kolejnym poziomem są **produkty zbożowe**, szczególnie pełnoziarniste.

1. Wyżej znajdują się **nabiał, jaja i ryby**.

1. Następnie inne źródła białka, takie jak **mięso i rośliny strączkowe**3.

1. Na samym szczycie piramidy znajdują się **tłuszcze**3. Nie oznacza to, że należy ich unikać – są one istotnym elementem zdrowej diety. Ich pozycja podkreśla jedynie konieczność zachowania właściwych proporcji w ich spożyciu.

Poza produktami spożywczymi, Piramida Zdrowego Żywienia dla dzieci i młodzieży uwzględnia także styl życia. Zalecenia dotyczą:

- odpowiedniej ilości snu,

- higieny,

- ograniczenia czasu spędzanego przed komputerem czy smartfonem3.

## Jak interpretować Talerz Zdrowego Żywienia dla dzieci i młodzieży?

W 2020 roku **Piramidę Zdrowego Żywienia** uzupełniono o **Talerz Zdrowego Żywienia**, który został wprowadzony jako **bardziej czytelna i praktyczna alternatywa** dla dotychczasowego modelu. Oba modele wzajemnie się uzupełniają, podkreślając znaczenie zbilansowanej diety oraz zdrowego stylu życia.

Podstawowe zalecenia wynikające z Talerza Zdrowego Żywienia:

- Dzieci powinny zjadać około 400 g warzyw i owoców dziennie ze znaczną przewagą warzyw.

- Dzieci nie powinny jeść więcej niż 500 gramów mięsa czerwonego i przetworzonych produktów mięsnych w tygodniowo, a czerwone mięso najlepiej zastąpić drobiowym.

- Dobrym uzupełnieniem mięsa zwierzęcego będą ryby, jajka, nabiał, strączki i orzechy.

- Spożywanie mleka i produktów mlecznych bogatych w [wapń](https://www.naturell.pl/skladniki-odzywcze/wapn/).

- Każdy posiłek powinien zawierać produkt zbożowy (m.in. płatki owsiane, pieczywo i makarony razowe oraz grube kasze).

Talerz Zdrowego Żywienia dla dzieci i młodzieży dokładnie obrazuje jakie proporcje powinno się zachować pomiędzy poszczególnymi grupami żywieniowymi. A mianowicie:

- ** 1/2 talerza** stanowią owoce i warzywa,

- **1/4 talerza** – produkty zbożowe,

- **1/4 talerz**a – nabiał, mięso, tłuszcze i jajka.

Określono również liczbę porcji dla każdej grupy przy założeniu, że dziecko zjada 5 posiłków dziennie:

- 5 porcji warzyw,

- 4 porcje owoców,

- 5 porcji produktów zbożowych,

- 2 porcje tłuszczów,

- 3 porcje mleka i jego przetworów,

- 2 porcje białka pochodzenia zwierzęcego i roślinnego6.

Dieta dziecka i nastolatka powinna składać się z trzech głównych posiłków i dwóch przekąsek. Ważne jest również picie co najmniej 1,5 litra niesłodzonych napojów dziennie oraz ograniczenie soli i niezdrowych przekąsek.

## 10 zasad zdrowego stylu życia dzieci i nastolatków

Dla jasnego podsumowania zasad Piramidy Zdrowego Żywienia dla dzieci i młodzieży, Instytut Żywności i Żywienia przygotował również 10 najważniejszych zasad zdrowego stylu życia3. Zalecenia dotyczą dzieci i młodzieży od 4 do 18 roku życia3,4:

1. Spożywaj 5 posiłków dziennie i pamiętaj o piciu wody oraz myciu zębów po jedzeniu.

1. Jedz owoce i warzywa.

1. Jedz produkty zbożowe, przede wszystkim pełnoziarniste.

1. Włącz do diety chude mięso, ryby, jaja, nasiona roślin strączkowych. Zamiast zwierzęcych wybieraj tłuszcze roślinne.

1. Spożywaj 3-4 szklanki mleka lub odpowiednią porcję jogurtu, kefiru lub sera.

1. Ogranicz spożywanie napojów słodzonych.

1. Ogranicz sól i dania typu fast food.

1. Zadbaj o co najmniej godzinę aktywności dziennie.

1. Wysypiaj się.

1. Kontroluj swoją masę ciała i wzrost.

## Suplementacja jako uzupełnienie Piramidy Zdrowego Żywienia

Zdrowa dieta to nie wszystko. W okresie jesienno-zimowym nasza skóra ma **ograniczone możliwości syntezy witaminy D**, ponieważ promienie słoneczne docierają do nas pod zbyt niskim kątem, aby skutecznie wspierać ten proces. Dlatego właśnie suplementacja witaminą D w tym okresie często jest niezbędna.

Uzupełnieniem codziennej diety może być suplement [Naturell Witamina D dla dzieci. ](https://www.naturell.pl/produkty/witamina-d-dla-dzieci/)Dzieci powinny przyjmować 1 tabletkę dziennie, jednak o ostatecznej dawce zawsze powinien zdecydować lekarz. Produkt przeznaczony jest dla dzieci powyżej 3. roku życia, a tabletki można żuć i rozgryzać. Należy pamiętać również, że suplement diety nie może być stosowany jako zamiennik zróżnicowanej diety. Zrównoważony sposób odżywiania i zdrowy tryb życia są podstawą prawidłowego funkcjonowania organizmu5.

**Bibliografia:**

1.

  1. E. Gałęska, Niedobory witaminowe u dzieci w wieku szkolnym, a zdolność uczenia się, Prace Naukowe WSZiP T. 50 (1) 2021

  1. Dymarska E., Czynniki modulujące układ immunologiczny człowieka, Zeszyty Naukowe Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Witelona w Legnicy, nr 19 (2)/2016

  1. Mika-Stępkowska P., Kierkuś J., Zalecenia żywienia dzieci– profilaktyka otyłości, Klinika Gastroenterologii, Hepatologii, Zaburzeń Odżywiania i Pediatrii, Instytut „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka” w Warszawie, 2020.

  1. [https://ncez.pzh.gov.pl/dzieci-i-mlodziez/piramida-zdrowego-zywienia-i-stylu-zycia-dzieci-i-mlodziezy-2/](https://ncez.pzh.gov.pl/dzieci-i-mlodziez/piramida-zdrowego-zywienia-i-stylu-zycia-dzieci-i-mlodziezy-2/)

  1. https://www.naturell.pl/produkty/witamina-d-dla-dzieci/

  1. [https://hellomama.pl/starsze-dziecko/talerz-zdrowego-zywienia-dla-dzieci-i-nastolatkow-dlaczego-zastapil-piramide-i-jak-go-interpretowac/](https://hellomama.pl/starsze-dziecko/talerz-zdrowego-zywienia-dla-dzieci-i-nastolatkow-dlaczego-zastapil-piramide-i-jak-go-interpretowac/)