Miód - rodzaje, właściwości i zastosowanie

Jak powstaje miód?

Jak krok po kroku powstaje miód? Wszystko zaczyna się od nektaru kwiatów, który zbierają pszczoły. Następnie, wracając do ula, przekazują go innym pszczołom, które zajmują się przerabianiem go na miód. W zależności od pogody w danym sezonie, może być on zbity lub możesz natrafić na bardziej płynny miód pszczeli.

Popularne rodzaje miodu

Istnieje ponad 320 różnych rodzajów miodu. Jedne z bardziej popularnych w Polsce to:

• miód spadziowy
• miód gryczany
• miód akacjowy
• miód wielokwiatowy
• miód lipowy
• miód rzepakowy, czyli tzw. biały miód
• miód nawłociowy
• miód wrzosowy
• miód leśny

Coraz większą popularność zyskuje również miód faceliowy. Różnią się one przede wszystkim typem rośliny, z której pochodzą, co przekłada się na różną konsystencję, kolor oraz smak.

Miód – wartości odżywcze

Czy miód jest zdrowy? Miód składa się głównie z glukozy i fruktozy, czyli cukrów prostych. Miód wydaje się być nieco lepszą alternatywą dla cukru rafinowanego (białego). Zawiera śladowe ilości składników odżywczych, takich jak:

• witamina C
• niacyna
• witamina B6
• kwas foliowy
• żelazo
• cynk³

Zawiera również ponad 30 różnych polifenoli. Należy jednak zaznaczyć, że te składniki występują w ilości, która ma znikomy wpływ w kontekście całokształtu diety⁵.

Jak przechowywać miód?

Po otwarciu miód naturalnie zachowuje swoje właściwości. Nie trzeba trzymać go w lodówce. I odpowiadając na pytanie – czy miód się psuje – nie, ze względu na swoją strukturę i dużą zawartość cukru, możesz spożywać go jeszcze długo po otwarciu. Krystalizacja miodu też nie powinna Cię zaniepokoić. To naturalny proces i nie wpływa na jakość ani bezpieczeństwo spożywania miodu.

Jak sprawdzić czy miód jest prawdziwy czy syntetyczny?

Czytając jego skład na opakowaniu (jeśli istnieje taka możliwość). Jeśli znajdziesz w nim cukier czy syrop glukozowo – fruktozowy, masz do czynienia ze sztucznym miodem.

Jakie właściwości ma miód?

Miodowi przypisuje się wiele korzystnych dla zdrowia właściwości. Jest on od wieków stosowany zarówno w kuchni, jak i w medycynie ludowej.

Najwięcej składników odżywczych mają miody nieprzetworzone, które  nie zostały poddane obróbce termicznej i są najmniej oczyszczone.

Czy miód mogą spożywać dzieci?

Miodu nie powinny spożywać dzieci do 12. miesiąca życia. Wynika to z tego, że jest to produkt niesterylizowany. Może zawierać zanieczyszczenia, a te mogą być niebezpieczne dla dzieci⁶.

Jaki miód jest najzdrowszy?

Miód manuka, spadziowy, lipowy? Który ma najlepsze właściwości. Bardzo popularnym miodem ostatnich lat jest miód manuka, pochodzący z nowozelandzkiego drzewa manuka. Uważa się, że ma on nieco inny skład, przez co może wykazywać działanie wspierające zdrowie².

Jeśli zwracasz uwagę na cukier w swojej diecie, sprawdź jaki indeks glikemiczny ma dany miód. Za jeden z miodów o niższym indeksie glikemicznym uznaje się miód akacjowy^3,4.

Co warto wiedzieć o miodzie – podsumowanie

Miód to przede wszystkim cukry proste – fruktoza i glukoza. Zawiera niektóre cenne dla zdrowia składniki odżywcze takie jak polifenole, ale biorąc pod uwagę ilości w jakich spożywamy miód, jest to wartość homeopatyczna, która nie ma dużego znaczenia w kontekście całokształtu diety.

Jeśli lubimy smak miodu, nie musimy z niego rezygnować. Łyżeczka miodu ma średnio 40 kcal, czyli o połowę więcej niż łyżeczka cukru⁷. Miód może być lepszym wyborem niż cukier rafinowany (biały), jednak należy go wciąż uwzględniać, jako  źródło cukru w diecie.

FAQ – często zadawane pytania o miód

1. Czy miód mogą spożywać małe dzieci w wieku niemowlęcym?

Nie, dzieci poniżej 12. miesiąca życia nie powinny spożywać miodu, ze względu na ryzyko obecności bakterii i toksyn⁷.

2. Jaki miód wybrać, aby miał najwięcej właściwości?

Najlepsze będą miody nieprzetworzone, naturalne, np. manuka, spadziowy czy lipowy, które zachowują najwięcej polifenoli i cennych składników odżywczych².

3. Czy miód można stosować zamiast cukru?

Tak, miód może być nieco lepszą alternatywą dla cukru rafinowanego, ale należy go spożywać z umiarem, ponieważ jest źródłem cukrów prostych.

Przypisy:

1. Bogdanov, S., Jurendic, T., Sieber, R., & Gallmann, P. (2008). Honey for nutrition and health: a review. Journal of the American College of Nutrition, 27(6), 677–689. https://doi.org/10.1080/07315724.2008.10719745
2. Johnston M, McBride M, Dahiya D, Owusu-Apenten R, Nigam PS. Antibacterial activity of Manuka honey and its components: An overview. AIMS Microbiol. 2018 Nov 27;4(4):655-664. doi: 10.3934/microbiol.2018.4.655. PMID: 31294240; PMCID: PMC6613335.
3. Meo, S. A., Al-Asiri, S. A., Mahesar, A. L., & Ansari, M. J. (2017). Role of honey in modern medicine. Saudi journal of biological sciences, 24(5), 975–978. https://doi.org/10.1016/j.sjbs.2016.12.010
4. Mandal MD, Mandal S. Honey: its medicinal property and antibacterial activity. Asian Pac J Trop Biomed. 2011 Apr;1(2):154-60. doi: 10.1016/S2221-1691(11)60016-6. PMID: 23569748; PMCID: PMC3609166.
5. Samarghandian S, Farkhondeh T, Samini F. Honey and Health: A Review of Recent Clinical Research. Pharmacognosy Res. 2017 Apr-Jun;9(2):121-127. doi: 10.4103/0974-8490.204647. PMID: 28539734; PMCID: PMC5424551.
6. Oduwole O, Udoh EE, Oyo-Ita A, Meremikwu MM. Honey for acute cough in children. Cochrane Database Syst Rev. 2018 Apr 10;4(4):CD007094. doi: 10.1002/14651858.CD007094.pub5. PMID: 29633783; PMCID: PMC6513626.
7. https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/miod-zamiast-cukru/