Filochinon (witamina K1) - właściwości, źródła, suplementacja

Filochinon (fitochinon) to dobrze znana, choć często niedoceniana forma witaminy K. Sprawdź, jak utrzymać jej prawidłowy poziom i dlaczego jest tak ważna dla organizmu!

Czym jest filochinon?

Filochinon, znany również jako witamina K1, to naturalna forma witaminy K obecna głównie w zielonych warzywach liściastych². Choć nie mówi się o niej często, pełni istotną rolę w zachowaniu równowagi organizmu. Witamina K wspiera procesy związane z prawidłową krzepliwością krwi i pomaga w utrzymaniu mocnych kości¹.

Jakie właściwości ma filochinon?

Filochinon (K1) jest witaminą rozpuszczalną w tłuszczach. Podobnie jak inne formy witaminy K, magazynowany jest w wątrobie, gdzie może być ponownie wykorzystywany. Zapas tej witaminy nie jest jednak duży, dlatego jej poziom w organizmie zależy od codziennego sposobu odżywiania⁴.

Witamina K¹:

• wspiera naturalne procesy krzepnięcia krwi,
• pomaga w utrzymaniu odpowiedniej gęstości mineralnej kości.

Warto dbać o regularne dostarczanie tej witaminy w pożywieniu, aby zachować naturalną równowagę organizmu.

Jakie są źródła filochinonu w codziennej diecie?

Zbilansowana dieta bogata w warzywa i owoce zazwyczaj wystarcza, by utrzymać właściwy poziom witaminy K w organizmie. Najwięcej filochinonu znajduje się w zielonych warzywach, takich jak:

• brokuły,
• jarmuż,
• sałata rzymska,
• kapusta.

Im bardziej intensywnie zielony kolor liści, tym większa zawartość witaminy K1 – na przykład zewnętrzne liście kapusty zawierają jej więcej niż te wewnętrzne.

Niewielkie ilości witaminy K1 można też znaleźć w orzechach oraz olejach roślinnych. Dobrym uzupełnieniem diety są także produkty fermentowane, które dostarczają innej formy witaminy K, jaką jest menachinon, czyli witamina K2.

Dzienne zapotrzebowanie na witaminy K1 i K2

Zgodnie z zaleceniami Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), dzienne spożycie witaminy K dla osoby dorosłej, w tym kobiet w ciąży i karmiących, wynosi 70 µg⁶.

Suplementacja witaminy K

Najczęściej dostarczaną formą witaminy K poprzez dietę jest właśnie filochinon (K1), natomiast w suplementach diety często stosuje się witaminę K2 (menachinon), a konkretnie jej odmianę – witaminę K2 MK-7.

Witaminę K w tej postaci znajdziesz m.in. w suplementach diety Naturell:

• Naturell Witamina K2 MK-7
• Naturell Witamina D3 + K2 MK-7

Czy można mieć zbyt wysoki poziom witaminy K?

Nadmierna ilość witaminy K może zaburzać równowagę procesów zachodzących w organizmie. Towarzyszy jej często uczucie gorąca, wzmożona potliwość oraz ogólne rozdrażnienie⁵.

U najmłodszych należy zachować szczególną ostrożność, ponieważ organizm niemowlęcia jest bardziej wrażliwy na wahania poziomu witamin. Suplementację warto zawsze dopasowywać do indywidualnych potrzeb, najlepiej po konsultacji ze specjalistą⁵.

FAQ – najczęstsze pytania o witaminę K1

1. Jakie jest dzienne zapotrzebowanie na witaminę K1 (filochinon)?

Dla dorosłych, w tym kobiet w ciąży i karmiących, zalecane dzienne spożycie wynosi 70 µg dziennie⁶.

2. Jaki jest optymalny poziom witaminy K1 we krwi?

Nie ma standardowego zakresu referencyjnego dla całej populacji, ponieważ stężenie witaminy K1 w osoczu zależy od diety i stanu zdrowia wątroby, ale oznaczenie przez mierzenie aktywności protrombiny lub PIVKA-II jest stosowane w diagnostyce¹⁰.

3. Czy witamina K1 jest rozpuszczalna w wodzie czy w tłuszczach?

Filochinon jest rozpuszczalny w tłuszczach. Dlatego najlepiej wchłania się w sytuacji, gdy posiłek bogaty w witaminę K1 jest spożywany wraz ze zdrowymi tłuszczami⁵.

4. Jakie są główne źródła witaminy K1 w diecie?

Najbogatsze źródła to zielone warzywa liściaste: szpinak, jarmuż, brokuły, kapusta, sałata rzymska. Niewielkie ilości znajdują się w orzechach i olejach roślinnych².

5. Czym różni się witamina K1 od K2?

• K1 (filochinon) – obecna w warzywach liściastych (szpinak, jarmuż, brokuły, kapusta, sałata rzymska).
• K2 (menachinon) – występuje w produktach fermentowanych i w mniejszej ilości w mięsie, dobrze wchłaniana. Suplementacja witaminą K często prowadzona jest w formie K2⁹.

Przypisy:

1. Witamina K przyczynia się do prawidłowego krzepnięcia krwi. Witamina K pomaga w utrzymaniu zdrowych kości.
2. Basset GJ, Latimer S, Fatihi A, Soubeyrand E, Block A. Phylloquinone (Vitamin K1): Occurrence, Biosynthesis and Functions. Mini Rev Med Chem. 2017;17(12):1028-1038. doi:10.2174/1389557516666160623082714
3. Andrès E, Lorenzo-Villalba N, Terrade JE, Méndez-Bailon M. Fat-Soluble Vitamins A, D, E, and K: Review of the Literature and Points of Interest for the Clinician. J Clin Med. 2024;13(13):3641. Published 2024 Jun 21. doi:10.3390/jcm13133641
4. Thijssen HH, Drittij-Reijnders MJ. Vitamin K status in human tissues: tissue-specific accumulation of phylloquinone and menaquinone-4. Br J Nutr. 1996;75(1):121-127. doi:10.1079/bjn19960115
5. Mladěnka P, Macáková K, Kujovská Krčmová L, et al. Vitamin K – sources, physiological role, kinetics, deficiency, detection, therapeutic use, and toxicity. Nutr Rev. 2022;80(4):677-698. doi:10.1093/nutrit/nuab061
6. https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2903/j.efsa.2017.4780
7. Booth SL. Vitamin K: food composition and dietary intakes. Food Nutr Res. 2012;56:10.3402/fnr.v56i0.5505. doi:10.3402/fnr.v56i0.5505
8. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27337968/
9. https://www.mdpi.com/2077-0383/13/13/3641
10. Card DJ, Gorska R, Harrington DJ. Laboratory assessment of vitamin K status. J Clin Pathol. 2020 Feb;73(2):70-75.