EPA - kwas eikozapentaenowy - właściwości, źródła, suplementacja

Czy można wskazać składniki, które wspierają prawidłowe funkcjonowanie serca, mózgu, układu odpornościowego oraz wpływają na dobrą kondycję skóry i włosów? Tak – to kwasy tłuszczowe omega-3: kwas eikozapentaenowy (EPA) i kwas dokozaheksaenowy (DHA). Choć ich nazwy brzmią jak z podręcznika chemii, oba związki mają istotne znaczenie dla zdrowego stylu życia.

Czym jest kwas EPA?

EPA (kwas eikozapentaenowy) należy do długołańcuchowych kwasów tłuszczowych omega-3, które są szczególnie potrzebne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Nie jest syntetyzowany w wystarczających ilościach w organizmie, dlatego należy go dostarczać z pożywieniem lub w formie suplementów diety.

Właściwości kwasów EPA i DHA

W literaturze naukowej i w oświadczeniach zdrowotnych (EFSA) korzystne działanie obserwuje się przy dziennym spożyciu 250 mg EPA i DHA łącznie, w tym^1,2,3,4:

• wspieranie prawidłowego funkcjonowania serca,
• utrzymanie prawidłowego ciśnienia krwi,
• wspomaganie prawidłowego funkcjonowania mózgu,
• wspieranie prawidłowego rozwoju oczu u płodu i niemowląt karmionych piersią, jeśli matka spożywa DHA.

Efekty te odnoszą się wyłącznie do połączenia DHA i EPA, nie do samego EPA.

Jakie są główne źródła kwasu EPA?

EPA występuje głównie w tłuszczu ryb morskich, takich jak:

• łosoś,
• makrela,
• sardynki,
• śledź.

Roślinne źródła kwasów omega‑3 dostarczają głównie kwasu alfa‑linolenowego (ALA) – który może ulegać przemianie enzymatycznej w organizmie do EPA, choć konwersja jest niewielka. Natomiast EPA jako taki nie występuje w istotnej ilości w produktach roślinnych.

Olej lniany, olej rzepakowy, nasiona chia, nasiona konopi, orzechy włoskie i nasiona dyni zawierają ALA, który jest prekursorem EPA i DHA i który organizm może w pewnym stopniu enzymatycznie przekształcić do EPA (choć ten proces jest relatywnie mało wydajny)⁵.

Jakie jest zapotrzebowanie organizmu na kwasy omega-3, w tym EPA?

Zgodnie z wytycznymi EFSA, korzystne działanie obserwuje się przy spożywaniu 250 mg EPA i DHA łącznie dziennie⁴. Suplementacja powinna być dostosowana do indywidualnych potrzeb i najlepiej skonsultowana ze specjalistą.

Kwasy EPA i DHA w postaci suplementów diety Naturell:

• Naturell Omega-3 1000 (120 kapsułek)
• Naturell Omega-3 (120 kapsułek)
• Naturell Omega-3 1000 (60 kapsułek)
• Naturell Omega-3 z alg
• Naturell Omega-3 Uczeń
• Naturell Omega-3 Uczeń Żelki
• Naturell Omega-3 Baby

FAQ – najczęstsze pytania o kwas EPA

1. Co to jest kwas EPA?

EPA (kwas eikozapentaenowy) to długołańcuchowy kwas tłuszczowy omega‑3, kluczowy dla zdrowia serca, mózgu i układu odpornościowego.

2. Ile EPA i DHA należy spożywać dziennie?

Korzystne działanie występuje przy spożyciu 250 mg EPA i DHA łącznie dziennie⁴ (wytyczne EFSA).

3. Jakie są naturalne źródła EPA?

EPA znajduje się głównie w tłustych rybach morskich: łososiu, makreli, sardynkach, śledziach i anchois. Roślinne źródła omega‑3 dostarczają jedynie ALA, który może w ograniczonym stopniu przekształcić się w EPA.

4. Czy można przyjmować EPA w formie suplementu?

Tak, suplementy z kwasami omega-3 (EPA i DHA) są dostępne w formie kapsułek lub olejów do picia. Wskazane zwłaszcza przy niskim spożyciu ryb lub zwiększonym zapotrzebowaniu organizmu. Suplementację warto skonsultować ze specjalistą.

5. Jaka jest różnica między EPA a DHA?

EPA wspiera układ sercowo-naczyniowy i procesy zapalne, DHA jest szczególnie ważny dla prawidłowego rozwoju i funkcjonowania mózgu oraz oczu. Obie formy działają najlepiej w połączeniu.

Przypisy:

1. Khan SU, Lone AN, Khan MS, et al. Effect of omega-3 fatty acids on cardiovascular outcomes: A systematic review and meta-analysis. EClinicalMedicine. 2021;38:100997. Published 2021 Jul 8. doi:10.1016/j.eclinm.2021.100997
2. https://www.health.harvard.edu/nutrition/omega-3-foods-incorporating-healthy-fats-into-your-diet
3. Wei BZ, Li L, Dong CW, Tan CC; Alzheimer’s Disease Neuroimaging Initiative, Xu W. The Relationship of Omega-3 Fatty Acids with Dementia and Cognitive Decline: Evidence from Prospective Cohort Studies of Supplementation, Dietary Intake, and Blood Markers. Am J Clin Nutr. 2023;117(6):1096-1109. doi:10.1016/j.ajcnut.2023.04.001
4. Korzystne działanie występuje w przypadku spożywania 250 mg EPA i DHA dziennie. Korzystne działanie występuje w przypadku spożywania 250 mg DHA dziennie. Korzystne działanie występuje w przypadku spożywania 200 mg DHA dziennie ponad zalecane dzienne spożycie kwasów tłuszczowych omega-3 dla dorosłych, tj.: 250 mg kwasu dokozaheksaenowego (DHA ) i kwasu eikozapentaenowego (EPA).
5. Nettleton JA. Omega-3 fatty acids: comparison of plant and seafood sources in human nutrition. J Am Diet Assoc. 1991;91(3):331-337.