Potas - na co działa i jakie ma właściwości?
Podsumowanie: Potas jest niezbędny do przewodnictwa elektrycznego między komórkami6, kontroli pracy mięśni4, utrzymaniu prawidłowego ciśnienia5 i gospodarki wodnej organizmu¹. Niska podaż potasu może prowadzić do zmęczenia, skurczów mięśni. Najlepszymi źródłami są warzywa, owoce, rośliny strączkowe, orzechy, produkty pełnoziarniste, mięso i nabiał¹. Potas działa synergistycznie z magnezem7, a suplementy w formie o przedłużonym uwalnianiu zmniejszają ryzyko podrażnień przewodu pokarmowego. Picie kawy nie wpływa znacząco na poziom potasu, choć może zwiększać jego wydalanie z moczem.
Potas to jeden z najważniejszych pierwiastków dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Wspiera pracę mięśni4 i układu nerwowego6 oraz pomaga w utrzymaniu prawidłowej gospodarki wodnej i ciśnienie krwi5. Niska podaż potasu może prowadzić do zmęczenia i skurczów mięśni, dlatego warto wiedzieć, gdzie go znaleźć i jak uzupełniać jego poziom.
Jakie właściwości ma potas i jaką rolę pełni w organizmie?
Potas znajduje się we wszystkich tkankach naszego organizmu i jest niezbędny do prawidłowej pracy każdej komórki naszego ciała. Bierze on udział w przewodnictwie elektrycznym między komórkami, jest elektrolitem i reguluje gospodarkę wodną organizmu.[1]
Dodatkowo potas w organizmie bierze udział w wielu innym procesach, takich jak:
- kontrola pracy mięśni4,
- kontrola ilości wody w organizmie,
- utrzymanie prawidłowego ciśnienia krwi5.
Potas pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego6 oraz w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni4.
Najlepsze źródła potasu w diecie
Zastanawiasz się, gdzie znaleźć potas i jakie produkty mają dużo potasu?
Produkty bogate w potas to między innymi:
- warzywa: szpinak, pomidory, marchewka, brokuły, brukselka, ziemniaki,
- nasiona roślin strączkowych,
- produkty mleczne,
- mięso,
- ryby,
- orzechy i pestki,
- pełnoziarniste produkty zbożowe[2].
Potas w jedzeniu znajduje się też w niektórych owocach, takich jak banany, awokado czy pomarańcze.
Jak niska podaż potasu wpływa na organizm?
Niskie spożycie potasu może wpływać na wiele mechanizmów w organizmie. Dowiedziono, że może ono wpływać na ciśnienie tętnicze, pracę mięśni i pracę układu nerwowego4,5,6.
Zbyt niska podaż potasu często towarzyszy osobom przyjmującym niektóre grupy leków, w tym diuretyk².
Niska podaż potasu może wpływać na odczuwanie:
- zmęczenia,
- skurczów mięśni,
- zaparć[3].
W przypadku zwiększonego zapotrzebowania na potas, warto szczególnie zadbać o jego podaż. Konieczna może być suplementacja potasu albo modyfikacja diety. Ten cenny pierwiastek znajdziesz w suplemencie diety Naturell Potas organiczny.
Czy warto łączyć potas z magnezem?
Magnez z potasem działają synergistycznie, a – co ciekawe – u wielu osób spożywających zbyt mało potasu, wykrywa się też często zbyt małą podaż magnezu. Warto zwiększać wtedy w organizmie ilość obu tych składników mineralnych.
Dlaczego sole potasu występują w postaciach o przedłużonym uwalnianiu?
Chlorek potasu może powodować miejscowe podrażnienia w przewodzie pokarmowym.
W przypadku form o przedłużonym uwalnianiu, takich jak glukonian potasu, preparat uwalnia się stopniowo i nie dochodzi do kumulowania się dużych stężeń preparatu w jednym miejscu.
Produkty z potasem zaleca się przyjmować w pozycji stojącej lub siedzącej, najlepiej w trakcie posiłku lub tuż po nim, aby zminimalizować ryzyko podrażnień układu pokarmowego.
FAQ – odpowiedzi na pytania o potas
1. Jak sprawdzić poziom potasu w organizmie?
Poziom potasu można łatwo oznaczyć w badaniu krwi. Wynik pozwala ocenić, czy jego stężenie mieści się w normie (zazwyczaj 3,5–5,1 mmol/l) i czy konieczne są zmiany w diecie lub suplementacja².
2. Kiedy wzrasta zapotrzebowanie na potas?
Większe zapotrzebowanie na potas mają osoby intensywnie trenujące, dużo się pocące, przebywające w wysokich temperaturach8. W takich sytuacjach organizm traci elektrolity, w tym potas, który warto wtedy uzupełniać nie tylko poprzez odpowiednie nawodnienie, ale i suplementację.
3. Czy kawa wypłukuje potas z organizmu?
Kawa może nieznacznie zwiększać wydalanie potasu z moczem, ale u większości osób nie będzie to miało istotnego znaczenia w kontekście całokształtu diety czy całkowitego poziomu potasu w organizmie. Co więcej, kawa zawiera pewne ilości potasu.
4. Jakie są główne objawy niskiej podaży potasu?
Niska podaż potasu może wpływać na odczuwanie zmęczenia, osłabienie mięśni, skurcze mięśni oraz zaparcia.
5. Jakie jest dzienne zapotrzebowanie na potas?
Dzienna porcja potasu dla osoby dorosłej to 3500 mg/dobę8.
Przypisy:
[1] Lanham-New SA, Lambert H, Frassetto L. Potassium. Adv Nutr. 2012 Nov 1;3(6):820-1., doi: 10.3945/an.112.003012. PMID: 23153736; PMCID: PMC3648706., https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3648706/
[2] Potassium, NIH, https://ods.od.nih.gov/factsheets/Potassium-HealthProfessional/
[3] Potassium, The Nutrition Source, https://www.hsph.harvard.edu/nutritionsource/potassium/
[4] Potas pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni.
[5] Potas pomaga w utrzymaniu prawidłowego ciśnienia krwi.
[6] Potas pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego.
[7] Pogozheva AV, Kodentsova VM, Sharafetdinov KK. [The role of magnesium and potassium in preventive and therapeutic nutrition]. Vopr Pitan. 2022;91(5):29-42. Russian.
[8] Rychlik, E., Stoś, K., Woźniak, A., & Mojska, H. (2024). Normy żywienia dla populacji Polski. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy