Kurkuma (korzeń ostryżu długiego) – co to jest i jakie ma właściwości?

Kurkuma od dawna jest wykorzystywana zarówno jako przyprawa, jak i element tradycyjnej medycyny w Azji. Jest uznawana także za superfood ze względu na bogactwo cennych składników¹. Przekonaj się, dlaczego oraz na co dokładnie działa kurkuma.

Czym jest kurkuma i jak wygląda?

Kurkuma to przyprawa pozyskiwana z korzenia rośliny o nazwie Curcuma longa^[1], czyli ostryżu długiego. Uprawiana jest głównie w Azji Południowej, w tym w Indiach, gdzie jest wykorzystywana nie tylko w kuchni, ale również w tradycyjnej medycynie, w tym w ajurwedzie.

Kurkuma ma charakterystyczny żółty kolor, który często mocno barwi ubrania, naczynia oraz skórę. Z niektórych tkanin czy materiałów ciężko ją potem usunąć. To wynik zawartości kurkuminy – naturalnego barwnika oraz składnika, któremu kurkuma zawdzięcza swoje niezwykłe właściwości¹. W sklepach czy aptekach najczęściej możesz ją kupić w formie sproszkowanej, ale coraz częściej dostępna jest w formie korzeni, zwłaszcza w sklepach ekologicznych.

Jak działa kurkuma?

Kurkuma to bardzo cenny składnik dla Twojego organizmu, który wspiera go na wielu płaszczyznach^4-10.

Kurkuma pomaga między innymi w utrzymaniu^4-10:

• zdrowia układu odpornościowego,
• zdrowia układu oddechowego,
• prawidłowej pracy serca^[2],
• prawidłowego poziomu cholesterolu,
• zdrowia wątroby,
• prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego,
• zdrowej skóry.

Jak stosować korzeń ostryżu długiego w kuchni?

Kurkumę możesz włączyć do swojej diety na wiele sposobów. Możesz ją dodawać do dań z ryżem, curry, zup czy sosów, tak jak robi się to np. w kuchni indyjskiej. Coraz częściej dodaje się też ją do zdrowych koktajli.

Dużą popularnością cieszy się tak zwane „złote mleko”, czyli napój z kurkumy, mleka roślinnego, miodu, cynamonu, oleju i szczypty pieprzu. Można pić go rano, zamiast kawy. Idealną wieczorną alternatywą, zwłaszcza jesienią i zimą, jest woda z kurkumą na noc, z dodatkiem cytryny. Taki napój nie tylko rozgrzewa, ale także pomaga włączać kurkumę do codziennego rytuału w wygodny sposób.

Kurkuma w tabletkach – wygodna alternatywa dla przyprawy

Dla osób, które nie przepadają za smakiem kurkumy lub przeszkadza im to, że łatwo można się nią zabrudzić w kuchni, idealnym rozwiązaniem są suplementy z kurkumą, np. kapsułki z kurkuminą Naturell Turmeric.

W suplementach z kurkumą często znajdziesz też dodatek piperyny, jak np. w suplemencie Naturell D 2000+. To nieprzypadkowe połączenie. Kurkumina z piperyną, czyli ekstraktem z czarnego pieprzu, jest lepiej wchłaniana^[3]. Suplement diety ma też ściśle określoną ilość kurkuminy. Jej zawartość nie jest tak oczywista np. w przypadku kurkumy do picia.

Ile kurkumy dziennie można stosować?

To pytanie pojawia się bardzo często. Wszystko zależy od formy jej przyjmowania. Jeśli mówimy o kurkumie jako przyprawie, to korzystnie mogą działać już pół lub jedna łyżeczka dziennie. W przypadku suplementów diety stosowanie powinno być zgodne z zaleceniami producenta. Na pewno ze względu na jej cenne właściwości, warto stosować ją regularnie.

Kurkuma to coś więcej niż tylko orientalna przyprawa. Choć jest znana od tysięcy lat, dziś wraca do łask dzięki badaniom naukowym i rosnącej popularności naturalnych metod wspierania organizmu. Bez względu na to, czy sięgasz po suplement z kurkumą, napój z kurkumą czy stosujesz ją jako przyprawę w kuchni, warto włączyć ją do codziennego stylu życia ze względu na jej wszechstronne działanie.

FAQ – najczęstsze pytania o kurkumę

Na co pomaga kurkuma?

Kurkuma wspiera układ odpornościowy⁴, oddechowy⁷, nerwowy⁸, pracę serca⁵ oraz zdrowie skóry⁶ i wątroby⁹.

2. Jak stosować kurkumę w kuchni?

Można ją dodawać do curry, zup, sosów, ryżu, a także przygotowywać napoje typu „złote mleko” lub wodę z kurkumą.

3. Jak przyjmować suplement z kurkumą?

Suplementy z kurkumą najlepiej stosować zgodnie z zaleceniami producenta. Kurkumina wykazuje wyższą biodostępność w obecności tłuszczu, więc przyjmowanie suplementu w trakcie lub bezpośrednio po posiłku zawierającym zdrowe tłuszcze (np. oliwa z oliwek, awokado, orzechy, jajka) może zwiększać wchłanianie składnika aktywnego¹¹.

Przypisy:

^[1] Benzie, I. F. F., & Wachtel-Galor, S. (Eds.). (2011). Herbal medicine: Biomolecular and clinical aspects (2nd ed.). CRC Press. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK92752/

^[2] Sharifi-Rad, J., El Rayess, Y., Abi Rizk, A., Sadaka, C., Zgheib, R., Zam, W., Sestito, S., Rapposelli, S., Neffe-Skocińska, K., Zielińska, D., Salehi, B., Setzer, W. N., Dosoky, N. S., Taheri, Y., El Beyrouthy, M., Martorell, M., Ostrander, E. A., Suleria, H. A. R., Cho, W. C., Maroyi, A., & Martins, N. (2020). Turmeric and its major compound curcumin on health: Bioactive effects and safety profiles for food, pharmaceutical, biotechnological and medicinal applications. Frontiers in Pharmacology, 11, 1021. https://doi.org/10.3389/fphar.2020.01021

^[3] Freitas e Silva-Santana, N. C., Rodrigues, H. C. N., Pereira Martins, T. F., Braga, C. C., Silva, M. A. C., Cunha, L. C. da, Freitas, A. T. V. de S., Costa, N. A., & Peixoto, M. do R. G. (2022). Turmeric supplementation with piperine is more effective than turmeric alone in attenuating oxidative stress and inflammation in hemodialysis patients: A randomized, double-blind clinical trial. Free Radical Biology and Medicine, 193, 648–655. https://doi.org/10.1016/j.freeradbiomed.2022.11.008

[4] Ekstraktu z ostryżu długiego (Curcuma longa) pomaga utrzymać zdrowie układu odpornościowego.

[5] Ekstraktu z ostryżu długiego (Curcuma longa)wspiera prawidłową pracę serca. Wspomaga krążenie krwi oraz wspomaga jej produkcję i jakość.

[6] Ekstraktu z ostryżu długiego (Curcuma longa) pomaga utrzymać zdrowie skóry.

[7] Ekstraktu z ostryżu długiego (Curcuma longa)pomaga w utrzymaniu zdrowia płuc i górnych dróg oddechowych.

[8] Ekstraktu z ostryżu długiego (Curcuma longa)wspomaga funkcję układu nerwowego i pomaga utrzymać równowagę funkcji umysłowych.

[9] Ekstraktu z ostryżu długiego (Curcuma longa) wspomaga fizjologiczne funkcje wątroby, dróg żółciowych.

[10] Ekstraktu z ostryżu długiego (Curcuma longa) pomaga utrzymać poziom cholesterolu w prawidłowym zakresie.

[11] Luo H, Li Z, Yao M, McClements DJ, Xiao H. Impact of excipient emulsions made from different types of oils on the bioavailability and metabolism of curcumin in gastrointestinal tract. Food Chem. 2022 Feb 15;370:130980.