Czosnek - składniki odżywcze, właściwości, suplementacja

Czosnek jest rośliną z rodziny czosnkowatych (Alliaceae), cenioną od tysięcy lat nie tylko jako przyprawa, ale też składnik tradycyjnych potraw. Wspomina się jego zastosowanie m.in. w starożytnym Egipcie i Chinach.

Jakie składniki odżywcze ma czosnek?

Czosnek to prawdziwa skarbnica związków bioaktywnych – w literaturze opisano ich już ponad sto, z czego szczególnie istotne są związki siarkowe¹.

Czosnek zawiera też:

• witaminy z grupy B (m.in. witaminę B1 i witaminę B2, kwas pantotenowy),
• witaminę C,
• prowitaminy A.

Wśród składników mineralnych można znaleźć, m.in.:

• wapń,
• potas,
• siarkę,
• jod.

Choć ilość spożywanego czosnku jest zwykle zbyt mała, by stanowił znaczące źródło tych mikroelementów, to jego wpływ na zdrowie wynika przede wszystkim z obecności unikalnych związków siarkowych².

Najbardziej znana z nich – allicyna – powstaje z alliny w momencie uszkodzenia komórek czosnku, np. podczas krojenia lub miażdżenia. Inne, takie jak diallilodisulfid, ajoen czy winyloditiiny, również przyciągają uwagę naukowców ze względu na swoje potencjalne właściwości biologiczne¹.

Jakie są właściwości czosnku?

Regularne włączanie czosnku do diety – w umiarkowanych ilościach – może wspierać prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Stosowanie czosnku wspomaga²:

• prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego,
• zdrowie serca i naczyń krwionośnych,
• utrzymanie prawidłowego poziomu cholesterolu.

Efekty te są związane głównie z działaniem związków siarkowych, w tym allicyny, których potencjał biologiczny potwierdzono w licznych badaniach naukowych. Sprawdź: Niezwykła historia czosnku – jest z nami od tysięcy lat!

Jak spożywać czosnek, by wydobyć cenną allicynę?

Najlepsze efekty prozdrowotne przypisuje się czosnkowi spożywanemu w postaci surowej, ponieważ to właśnie wtedy dochodzi do powstania aktywnych związków siarkowych, takich jak allicyna.

Aby umożliwić jej wytworzenie, warto rozgnieść lub posiekać ząbek czosnku i odczekać kilka minut przed dodaniem go do potrawy. Czosnek można spożywać samodzielnie, dodawać do sałatek, past czy pieczywa, a jego intensywny smak i zapach można złagodzić, łącząc go z tłuszczem roślinnym, np. oliwą, lub natką pietruszki.

Jak suplementować czosnek?

Dla osób, które nie tolerują surowego czosnku lub preferują inną jego formę, dostępne są suplementy diety zawierające standaryzowane ekstrakty z czosnku, np. czosnek bezzapachowy lub czarny czosnek fermentowany. W ofercie Naturell znajdziesz 4 preparaty z ekstraktem z czosnku:

• Naturell Czosnek Forte Bezzapachowy
• Naturell Czosnek Max Bezzapachowy
• Naturell Czarny Czosnek Fermentowany
• Naturell Czarnuszka+

Preparaty tego typu dostarczają część aktywnych składników czosnku, jednak ich skład chemiczny i biodostępność mogą różnić się od tych występujących w świeżych ząbkach.

FAQ – często zadawane pytania o czosnek

1. Czy czosnek najlepiej spożywać na surowo?

Tak, surowy czosnek jest uznawany za najcenniejszą formę, ponieważ to właśnie wtedy powstaje allicyna – jeden z kluczowych związków bioaktywnych. Aby umożliwić jej wytworzenie, warto rozgnieść lub posiekać czosnek i odczekać kilka minut przed spożyciem lub dodaniem do potrawy.

2. Czy suplementy z czosnkiem działają tak samo jak świeży czosnek?

Suplementy diety zawierające czosnek dostarczają wybranych składników aktywnych, jednak ich skład chemiczny i biodostępność mogą różnić się od tych występujących w świeżym czosnku. Są one dobrym rozwiązaniem dla osób, które nie tolerują surowego czosnku lub chcą uniknąć intensywnego zapachu.

3. Czy czosnek można jeść codziennie?

Tak, regularne spożywanie czosnku w umiarkowanych ilościach jest uznawane za bezpieczne dla większości osób. W przypadku chorób przewlekłych lub stosowania leków warto jednak skonsultować się z lekarzem odnośnie prawidłowej diety.

Przypisy:

1. Shang A, Cao SY, Xu XY, et al. Bioactive Compounds and Biological Functions of Garlic (Allium sativum L.). Foods. 2019;8(7):246. Published 2019 Jul 5. doi:10.3390/foods8070246
2. Czosnek wspomaga prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego. Czosnek wspomaga zdrowie serca i naczyń krwionośnych. Czosnek wspomaga utrzymanie prawidłowego poziomu cholesterolu.